Oude bomen moet je niet verplaatsen

Hans van Zanten | Leestijd: minuten

maart 29, 2021

Blog Basis zonder sidebar
  • Home
  • >
  • Blog
  • >
  • Oude bomen moet je niet verplaatsen

Leestijd 10 minuten

Wat is je Voedingsbodem?

Oude bomen moet je niet verplaatsen. Ze zijn geworteld in hun grond én hun geschiedenis. Dat geldt ook voor mensen. Hoe kunnen we respect hebben voor die geschiedenis?

Yan Wang Preston is de chinese fotografe die gefascineerd werd door de oude bomen in China. Ze maakte een fotoboek waarin ze de reis van veel oude bomen volgde. Het verhaal en het boek verschenen in De Correspondent onder de kop

Waarom een boom in meer dan alleen aarde is geworteld

oude bomen niet verplaatsen
de oude boom Frank

Meditatie over onze voedingsbodem.

Welkom lieve mensen. 

Het waren een paar roerige weken die we achter de rug hebben. We blijken nog maar weer eens een apart landje te zijn. We zijn vrijgevochten, eigenzinnig. We houden van onze vrijheid, zijn heel individualistisch en toch kiezen we tegelijkertijd met alle liberalisme voor een tamelijk behoudende koers. We willen geen opgeklopte avonturen. We zijn eigenlijk een land van grote woorden en kleine daden.

Romantisch boeddhisme

Ik las een stukje in de Volkskrant over een boek van Paul van den Velde. “in de huid van de Boeddha” Hij probeert in dat boek een beetje tegengas te geven tegen het romantische beeld wat wij in het Westen van het boeddhisme hebben. Dat snap ik. Ik vind het ook volkomen terecht. Hèt boeddhisme bestaat niet. Boeddhisme in China verschilt hemelsbreed van boeddhisme in Thailand of in Tibet.

Veel van wat Boeddhisme is wordt cultureel gekleurd. Hetzelfde kun je zeggen van christendom, dat wordt ook erg cultureel gekleurd. Christelijke mensen in Europa doen andere dingen, zeggen andere dingen dan christenen in Zuid-Amerika. Daarom zegt Paul, van den Velde: “Een boeddhisten is vooral wat hij doet.”

Denk bijvoorbeeld eens aan de tamelijk agressieve boeddhisten in Myanmar. Ga je wat terug in de tijd dan zie je boeddhisten in de Zuid Aziatische landen vaak verwikkeld in oorlogen. Het zijn net mensen

Je bent al een Boeddha

Het is goed om daar met een wat nuchtere blik naar te kijken. Anderzijds, boeddhisme is 2500 jaar geleden ontstaan net als christendom. Het zouden toch heel raar zijn te verwachten dat het nu, 2500 jaar later nog steeds hetzelfde is, terwijl mensen zich ontwikkelen en omstandigheden anders zijn.

En dat is prima. Want waarom gaat het nu eigenlijk? Wat willen we ermee, wat verwachten we ervan. Maakt het ons gelukkig of niet? Van Thich Nhat Hanh heb ik de uitspraak gelezen: “De mens wordt wat hij is”.

Dat deed me denken aan een uitspraak in het boeddhisme die ik ook soms bezig. Om een beetje optimisme te brengen. “Je bent al een Boeddha. Je bent al verlicht”. Dat kan ik wel zeggen, maar hoe zit dat dan precies? Waar wijst dat op?

De zaaier en de zonnebloem

Neem dit als denkbeeld. Vorige week had ik het over De Zaaier, dat mooie schilderij van Vincent van Gogh. Die zaaier strooit met royale brede gebaren zonnebloemzaadjes op de akker. Een paar maanden later staat dezelfde akker vol met zonnebloemen. In elk zaadje, in elk zaadje zit een zonnebloem verborgen.

Een zaadje is nog geen zonnebloem. Maar het heeft de potentie een zonnebloem te worden. En als het zaadje in goede aarde valt en de regen is er voldoende en het zonlicht is er voldoende, dan wordt het een zonnebloem. Alleen dan. Dus onder de juiste omstandigheden wordt een mens wat hij is?

Ik weet uit mijn werk in organisaties dat het voorbeeld van het eikeltje en de eikenboom nogal vaak gebruik werd. Uit dat kleine eikeltje groeit een enorme sterke, stabiele, mooie eikenboom. Dat is natuurlijk zo. Alleen was er wat minder aandacht in die tijd dat ook de juiste omstandigheden aanwezig moesten zijn.  Daar moeten we het dus ook altijd over hebben.

Frank, de oude boom

Als de juiste omstandigheden er zijn ontstaat er iets, kan er iets tevoorschijn komen. Kan er iets tot bloei komen en zich manifesteren. Ik zag een artikel in De Correspondent voorbijkomen van een Chinese fotografe. Die had zeven jaar lang oude bomen gevolgd en gefotografeerd in China. Dat was een heel bijzonder fotoboek, een heel bijzondere fotoreportage die zij maakte.

In China worden oude bomen uit de grond gehaald en verplant. Boom Frank was een hele grote, 300 jaar oude boom met een enorme kruin en een enorm wortelstelsel. Frank leefde in een dorp en dat dorp moest wijken voor een stuwdam. Boom Frank werd uit de grond gehaald en verkocht aan een man die hem voor zijn hotel wilde neerzetten. Dat deed hij dus ook.

Frank wordt van zijn wortels ontdaan. Zijn kruin wordt afgezaagd. Met verband om zijn bast wordt hij in nieuwe aarde gezet op een nieuwe plek. Stutten moeten hem overeind houden, op eigen kracht kan hij dat niet.

Oude bomen moet je niet verplaatsen

Drie jaar verder is boom Frank dood. Waar hij terecht kwam was niet alleen een verkeerde plek, waren niet alleen verkeerde omstandigheden. Maar hij was ook zijn verbinding kwijt, zijn familie. De verbinding van een boom zit in zijn wortels. Hoe groter de boom is des te omvangrijker is zijn worteling. Het wortelstelsel is zelfs groter dan zijn kruin.

Je zou kunnen zeggen dat dat wortelstelsel van een boom zijn communicatiesysteem is. Daarmee neemt hij uit zijn omgeving op wat hij nodig heeft om te groeien. En wat hij nodig heeft om te groeien wordt voorzien door andere planten, door mineralen, door de beestjes die in de aarde leven.

Dat betekent, daar komen wetenschappers langzaam aan de achter, dat zo'n grote oude boom een compleet ecosysteem nodig heeft om zo groot en oud te kunnen worden. Waar een boom in zo'n dorp 300 jaar oud kan worden, wordt een boom in de stad hooguit 30 jaar oud. Die wordt 30 jaar oud omdat het stadse ecosysteem geen verdere groei toelaat

Ik liep laatst door het bos hier in de buurt en ik zag dat daar een heel groot veld omgeploegd was. De bomen die daar stonden waren allemaal omgezaagd. Ik dacht hier is dus een heel ecosysteem naar de Filistijnen geholpen. Dat deed me echt zeer, sneed dwars door mijn hart. Ik hoop maar dat er een goed plan achter zit waardoor het bos weer tot leven kan komen.

Meditatie 1

Laten we beginnen met de meditatie nu. Kom eerst even tot rust. Laat alle drukte in je even zakken. Bedenk dan in welke ecosysteem wij leven. Ik bedoel niet alleen het materiële ecosysteem maar ook het spirituele ecosysteem, kijk daar eens goed naar. Probeer te beleven, te ervaren hoe jij en wij deel uitmaken van dat spirituele ecosysteem waarin wij leven waar wij deel van uitmaken.

Denk eraan zet de video nu even uit en mediteer zo kort of lang als je wilt.

Het universum is onze voedingsbodem

Ooit heel, heel lang geleden, zijn wij mensen in de aarde gevallen, als een zaadje in de akker gevallen. Heel, heel lang geleden. Daarmee zijn wij een reis begonnen. Een reis die nog steeds voortduurt. Tijdens die reis komen we soms hele moeilijke dingen tegen, obstakels die we moeten overwinnen, periodes van droogte, periodes met weinig zon, met weinig licht. Soms op die reis slaan we een verkeerde afslag in, verdwalen.

Soms zijn we uitgeput en moeten we uitrusten. We gaan altijd door. We gaan altijd door. Op weg naar de mens die we zijn. We kunnen niet anders. Maar als de omstandigheden te warm worden, de stormen te hevig en de golven te hoog, dan zullen we het als mensen niet redden. Dan gaan we dood, net als Frank, de oude boom van 300 jaar.

Daarom lijkt het mij heel belangrijk dat we ons altijd bewust zijn van dat hele grote netwerk, het universum waarin wij leven, wat onze familie, is wat onze bodem is waaruit wij ons kunnen voeden.

Verbonden zijn met alle leven

Soms wil je even op adem kunnen komen, want ja, groeien is hard werken. We proberen zo goed  en zo kwaad mogelijk onze problemen op te lossen, individueel en collectief. Maar al te  vaak is de oplossing van een probleem de voorbode van weer nieuwe problemen. Dat hoort blijkbaar bij nieuwe situaties en ontwikkelingen, alle innovaties ten spijt. Dat is onze leerweg.

In die leerweg ontdekken we meer en meer hoe ongelofelijk afhankelijk we zijn van dat hele grote universum. Hoe afhankelijk, wederzijds afhankelijk we zijn van elkaar. De voeding die we nodig hebben bestaat niet alleen uit dingen die we zelf produceren, maken of aan de aarde onttrekken. Het is niet voldoende onze zintuigen te bevredigen. We hebben ook een ander soort voeding nodig, Die voeding kun je het beste beschrijven als de onderlinge verbondenheid.

Die oude boom van 300 jaar kan zijn voeding alleen maar krijgen omdat hij verbonden is met al het andere leven, boven en onder en om hem.  

Land in de werkelijkheid, zegt Robert Hartzema in zijn boekje “Land in de werkelijkheid een stap in het heden”.  Het heden dat is zien zonder verwarrende emoties, inzicht hebben in die onderlinge afhankelijkheid, die leren waarderen en er dankbaar voor zijn.

Meditatie 2

Neem even de tijd om daarop te mediteren. Om je te realiseren dat jij, individuele ziel, onderweg bent. Maar ook dat we collectief, als mensheid onderweg zijn. En alleen maar onderweg kùnnen zijn. We kunnen ook altijd verder, als we maar de omstandigheden die we nodig hebben bevorderen en de voeding die we nodig hebben niet veronachtzamen.

Dat is het voor vandaag.

Op video en audio

Deze overweging duurt 26 minuten zonder meditatie.

Het hele verhaal is een meditatie op video met tekst of op audio, te vinden in Studio Z, onze meditatie en leeromgeving. 

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

Misschien ook leuk om te lezen

Adaptievermogen van beren

Vooroordelen? Het is je cortisol, stupid!

Het hardnekkige leven van vooroordelen. In een mooie natuurfilm zag ik hoe beren zich aanpassen aan wat in hun leefgebied aan eten . . .

Verder lezen
klimaatangst

Klimaatangst: van doem naar daad

Maak van je klimaatangst een wapen voor actie. ​ Februari 2020 publiceerde Follow The Money een artikel over klimaattwijfelzaaiers in Nederland. Dat . . .

Verder lezen

Zo nu en dan een wake-up mail? Dat kan!

ZenZin
>